เจดีย์มอญ

     พระเจดีย์มอญ จากประวัติการก่อสร้างวัดมอญ(ประวัติจากสำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติพุทธมณฑลจังหวัดนครปฐม) พระเจดีย์มอญ (เตมีหม่วย) ได้ก่อสร้างพร้อมๆกับการก่อสร้างพระอุโบสถ วิหารหลวงพ่อขาว รูปทรงเป็นแบบมอญก่ออิฐถือปูน ด้านในองค์พระเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพุทธองค์มาประดิษฐานไว้ในพระเจดีย์ คำว่า เจดีย์ มาจากคำว่า เจติยะ ในภาษาบาลีและ ไจตุย ภาษาสันสกฤตหมายถึง สิ่งที่ใช้เป็นอนุสรณ์ให้ระลึกถึงหรือสิ่งที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงหลังพุทธกาล มีการกำหนดให้สร้างเจดีย์ไว้ ๔ อย่าง คือ

       ๑.ธาตุเจดีย์ เป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นเพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
       ๒.บริโภคเจดีย์ ได้แก่ ตุมพสถูปอังคาร สถูป สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล บาตร จีวร และพระบริขาร พิเศษมีธรรมกรก เสนาสนะ เตียง ตั่ง กุฏิวิหาร สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งของที่พระพุทธเจ้าบริโภคใช้สอยทั้งสิ้น
       ๓.ธรรมเจดีย์ เป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นเพื่อบรรจุพระธรรมคำสอนซึ่งจารึกลงบนแผ่นศิลาและใบลาน
       ๔.อุเทมิกะเจดีย์ เป็นเจดีย์ที่สร้างเพื่อบรรจุพระพุทธรูป

       ดังนั้นการสร้างพระธาตุเจดีย์ จึงถือเป็นการทำบุญที่ยิ่งใหญ่เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและการสักการบูชาพระธาตูเจดีย์ เสมือนการบูชาพระธาตุเจ้าซึ่งจะก่อให้เกิดอานิสงฆ์แก่ผู้สร้างและ ผู้บูชาให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป ขนาดของพระเจดีย์มอญมีลักษณะเป็นฐานกลม รอบฐานกว้าง ๕.๒๕ เมตร สูง ๙.๔๕ เมตร คนรุ่นเก่าเล่าสืบกันมาว่าในวันดีคืนดีจะมีอภินิหารเป็นรูปดวงไฟกลมรัศมีออกรอบองค์พระเจดีย์แล้วหายลับเข้าในองค์พระเจดีย์ พระเจดีย์มอญได้บูรณะขึ้นมาใหม่โดยการฉาบปูนคลอบทับองค์เดิม เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๑